Herkenbaar? Je hebt vorig jaar een chatbot op de website gezet die klantvragen afvangt, of een AI-medewerker die telefonisch afspraken inplant. Werkt prima, klanten zijn tevreden, en je hebt er verder niet meer naar omgekeken. Tot je hoort dat er sinds deze zomer een AI Act-transparantieplicht geldt waar je bedrijf misschien niet aan voldoet. Geen jurist nodig om dit op te lossen, maar wel iets om deze week even te checken.

Wat er precies veranderd is op 2 augustus 2026

Op 2 augustus 2026 zijn de transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de EU AI Act ingegaan. Kort gezegd: als je AI inzet om met mensen te communiceren of content te genereren, moet je dat laten weten. Niet met kleine lettertjes onderaan een pagina, maar op een manier die iemand op het moment zelf ziet of hoort.

Voor een chatbot betekent dit dat een bezoeker binnen een paar seconden moet kunnen zien dat hij met een machine praat. Voor AI-gegenereerde afbeeldingen, video's of teksten die op echte content lijken (denk aan een gegenereerde productfoto of een AI-voice-over) geldt dat die machineleesbaar gemarkeerd moeten worden. En als je emotieherkenning gebruikt, bijvoorbeeld software die aan de stem of het gezicht van een klant afleest hoe die zich voelt, moet je dat expliciet melden.

Waarom bijna niemand dit weet

Uit recent onderzoek van de KVK blijkt dat slechts 7 procent van de Nederlandse ondernemers goed op de hoogte is van de EU AI Act. Dat is geen gek cijfer als je bedenkt hoeveel wetgeving er jaarlijks op mkb'ers afkomt, maar het is wel een risicovol cijfer. Want dit is geen wet die alleen grote techbedrijven raakt. Elke ondernemer met een chatbot, een AI-telefonist of een tool die automatisch content genereert, valt eronder.

Wat we in de praktijk zien: bedrijven laten een AI-oplossing bouwen, die werkt goed, en daarna verdwijnt het onderwerp van de radar. Niemand checkt achteraf nog of de tool aan nieuwe wetgeving voldoet. Logisch, want je runt een bedrijf en geen compliance-afdeling. Maar juist daarom is dit iets wat je nu even moet uitzoeken, voordat een toezichthouder of een kritische klant het voor je doet.

Wat betekent dit concreet voor jouw chatbot of AI-medewerker

De meeste mkb'ers hoeven niet veel te veranderen om compliant te zijn. Het gaat vooral om duidelijkheid geven op het juiste moment. Denk aan:

  • Een chatbot die bij de eerste reactie meldt: "Je chat nu met onze AI-assistent" in plaats van te doen alsof het een medewerker is.
  • Een telefonische AI-medewerker die aan het begin van het gesprek zegt dat de klant met een geautomatiseerd systeem spreekt.
  • AI-gegenereerde afbeeldingen op je website of in marketingmateriaal die voorzien zijn van een metadata-markering of zichtbare vermelding.
  • Software die stemtoon of gezichtsuitdrukking analyseert (bijvoorbeeld in een klantenservice-tool) waarbij je expliciet vermeldt dat dit gebeurt.

Belangrijke nuance: als het voor een gemiddelde gebruiker al overduidelijk is dat hij met AI te maken heeft (denk aan een bot die zich "Botje" noemt en er ook zo uitziet), ben je vaak al in orde. De wet is er niet om elke chatbot te verplichten een formeel juridisch blokje tekst te tonen, maar om verwarring te voorkomen. Twijfel je of jouw situatie duidelijk genoeg is, ga dan uit van de strengere lezing.

En als je AI alleen intern gebruikt?

Gebruik je AI puur intern, bijvoorbeeld voor factuurverwerking of interne rapportages, dan geldt de transparantieplicht van artikel 50 in principe niet, omdat die zich richt op interactie met natuurlijke personen buiten je organisatie. Zodra een klant, leverancier of sollicitant met de AI in aanraking komt, verandert dat.

Wat dit je kan kosten als je het negeert

De boetes onder de AI Act zijn stevig, oplopend tot miljoenen euro's bij zwaardere overtredingen, al richt de handhaving zich in de praktijk eerst op de grotere en risicovollere toepassingen. Voor een mkb-bedrijf is het reputatierisico vaak nog voelbaarder dan het boeterisico. Een klant die er via een review achter komt dat hij "voorgelogen" is door een chatbot die zich voordeed als medewerker, plaatst dat sneller online dan je lief is. Vertrouwen bouw je in maanden op en verlies je in een middag.

Wat je deze week kan doen

Dit hoeft geen groot project te worden. Loop je AI-toepassingen na met deze vragen:

  • Maakt elke chatbot of AI-telefonist binnen de eerste paar zinnen duidelijk dat het geen mens is?
  • Wordt AI-gegenereerd beeld- of videomateriaal herkenbaar gemarkeerd, zowel voor mensen als machineleesbaar?
  • Gebruik je ergens emotie- of stemtoonanalyse, en staat dat expliciet vermeld richting de gebruiker?
  • Is deze check ook gedaan voor tools die een externe partij namens jou beheert, zoals een marketingbureau of SaaS-leverancier?

Sta je op minstens één punt nog in het rood, dan is het aanpassen meestal een kwestie van een tekstregel toevoegen of een instelling aanzetten. Grote technische ingrepen zijn zelden nodig.

Compliance als onderdeel van goed gebouwde AI

Wat we bij Forgexe merken: bedrijven die hun AI-medewerker goed en doordacht laten bouwen, lopen tegen dit soort verplichtingen zelden problemen aan. Transparantie inbouwen kost bij de start vrijwel niets extra's, terwijl het er achteraf tussenvoegen vaak net dat beetje extra uitzoekwerk kost. Bekijk onze AI-medewerker-oplossingen als je wilt zien hoe we dat in de praktijk aanpakken, inclusief de juiste transparantiemeldingen vanaf dag één.

Wil je zeker weten dat jouw chatbot, AI-telefonist of geautomatiseerde content aan de nieuwe regels voldoet, en meteen kijken waar je nog tijd of geld kan besparen met automatisering? Vraag een gratis bedrijfsscan aan. Binnen een middag weet je waar je staat, zonder juridisch jargon en zonder verplichtingen.